8 Soruyla Ozmoz Problemini Tanıyın ve Çözüm Bulun

 

Tekneler, uzun ömürlü ve dayanıklı olarak üretilse de zaman zaman denizin yıkıcı etkilerine maruz kalıyor. Ozmoz da bu etkilerden biri, şüphesiz. Peki, ozmozu nasıl engelleriz, nasıl yeneriz? Tekne Uzmanı firmasından surveyor Ahmet Çelenoğlu, ozmoz problemine dair aydınlatıcı bilgileri bizimle paylaştı.

 1. Ozmoz Nedir? 

Ozmoz; karinanın bir bölgesinde veya tamamında kuruş büyüklüğünden, tabak büyüklüğüne kadar oluşan kabarmalardır. Bunlar ozmoz çıbanı olarak adlandırılır. Patlatıldıklarında içlerinden çıkan sıvı asitik olduğu için dikkat edilmesi gerekir. Basınç altında kalan kabarcıklar, vücudunuza veya gözünüze sıçrayabilir ve hasar verebilir.

 2. Ozmoz Nasıl Oluşur?

Bir teknede ozmoz oluşabilmesi için fiberglas inşasında oluşacak küçük boşluklar, kürlenmemiş polyester reçine ve teknelerde kolaylıkla bulabileceğiniz su gerekir. Tekne gövdesini kaplayan jelkot tabakası suyu, ozmoz denilen olay ile gövdeye yani fiberglasa geçirir. Su, fiberglas gövde içindeki boşluklarda toplanırken fiberglas yapı içindeki kimyasallarla reaksiyona girer ve hidroliz oluşur. Oluşan molekül jelkottan dışarı çıkamayacak kadar büyük olduğundan ozmoz basıncı ile daha da genişler ve sonuçta şişerek genelde yüzeyden de çıbanları oluşturur.

 3. Ozmoz Her Zaman Yüzeyde Görülür Mü?

Bazı durumlarda kabarma yüzeyden çok hissedilmeyecek seviyede olur ve müdahale eilmediği için su daha da içeriye girerek, dokuma elyafın bulunduğu bölgede de ozmoz zararı oluşturabilir. Bu tür ozmoz zararı, tabakaların birbirinden ayrılmasına neden olur ve tekne gövdesini de zayıflatır. Bu durumda o bölgenin temizlenerek iyi onarılması gerekir. Sadece yüzey onarılırsa tekrarlama olasılığı da yükselecektir.

 4. Ozmoz Nasıl Düzeltilir?

Fiberglass bir tekne için; kalıp içine kalıp ayırıcı uygulandıktan sonra jelkot uygulanır ve üstüne keçe elyaf ile polyester koyulur. Daha iç katmanlarda ise dokuma elyaf, polyester ve  reçine kullanılır. Tekne sağlamlığını sağlayan dokuma elyafla polyesterdir. Üstündeki keçe elyaf yüzey olarak daha düzgün olduğundan çekme yaparak jelkot tabakanın çökmesine neden olmaz ve yüzey düzgünlüğü sağlanır. Su, önce jelkottan geçtiği için keçe elyafın olduğu bölgede ozmoz zararı yaratması daha olasıdır. Çıbanlar bu halde iken görünür olmaya başladığından, ozmozun tehlikleli olduğu düşünülmez ve tedavi edilirse tekrarlama olasılığı daha düşük olur.

 5. Farklı Çözüm Yolları Var Mı?

Kanser gibi yerine ve yoğunluğuna bağlı olarak değişik tedaviler uygulanabilir. Yavaş gelişen bir hastalık olduğundan sayı ve dağılım azsa hiçbir şey yapmamak bir yöntemdir. Bir sonraki sene, durum daha iyi ortaya çıkacaktır. Bu duruma göre tedavi planlanabilir. En çok uygulanan ama aslında tam tedavi olmayan bir yöntem de; çıbanları patlatıp, temizleyip, macunladıktan sonra tekneyi kullanmaya devam etmektir. Aslında sonraki yıllarda aynı noktalarda olmasa bile çıbanlar tekrarlayacaktır.

 6. En İyi Çözüm Nedir?

Ozmoz tedavisinin en doğru yolu ise karinada jelkotun kazınması, çıbanların sağlam zemine inilene kadar skarpela veya benzeri aletlerle kazınarak temizlenmesi, tekne altının zaman zaman sıcak su veya buhar ile yıkanarak gerekirse sera naylonu ile örtülerek kurumasının beklenmesidir. Bu iki ayı bulabilen bir süre gerektirir. Her ne kadar işçiliğin fazlalığı ve karada kalmanın uzunluğu nedeni ile çok tercih edilmese de en doğru tedavi budur.

 7. Tekne Karinası Kuruduktan Sonra Nasıl Bir Yol İzlenmeli?

Tekne karinası iyice kuruduktan sonra, yüzey zımpara ile düzeltilmeli ve epoksi uygulanmalıdır. Bu aşamada çıbanların patlatılması ve temizlenmesi nedeni ile ortaya çıkan çukurlar doldurulmamalıdır. İki kat epoksi uygulanmasından sonra yüzey düzgünlüğü sağlamak için epoksi macun kullanılmalıdır.

Yüzey doldurulduktan ve zımpara ile düzeltildikten sonra en az üç kat daha epoksi uygulanması önerilir. Epoksi uygulamalarında kürlenme süresi ve amin terlemesine dikkatetmek gerekir. Amin terlemesi için son kat uygulamadan sonra tekne en az 3 gün (7 gün daha uygun bir süredir) işlem yapılmadan tutulmalı, karina su ve fırça ile iyice yıkandıktan sonra zehirli astarı ve zehirli boya uygulanmalıdır.

Epoksi uygulamada doğrudan epoksi reçine boya gibi sürülebilir veya boya firmalarının bu iş için ürettikleri epoksi boyalar kullanılabilir. İlk iki katın epoksi reçine olması, macun sonrasında ilk katın bir epoksi boya şeklinde uygulanması, sonraki katlarda ise renk değişikliğine gidilmesi önerilir. Böylece daha sonraki zehirli uygulamalarında zımpara yapılırken, ilk boyalı katın rengi görülürse epoksi katmanının fazla aşındığı görülerek tekrar epoksi uygulanabilir.

 8. Teknenin Sadece Bir Kısmında Ozmoz Varsa Ne Yapılabilir?

Bazı durumlarda tekne karinasının belirli bir bölgesinde örneğin; su kesiminde veya salmanın çevresinde ozmoz görülebilir. Teknenin diğer bölgelerinde belirti yoksa, sadece bu bölgelerin jelkotunun kazınarak, çıbanların temizlenmesi, bölgenin sıcak su veya buhar ile temizlenmesi karinanın 2-3 aya varabilecek süreler karada tutularak kurutulması ve epoksi uygulanmalıdır. Bölge, tamamen temizlenir ve uygulama doğru yapılırsa o bölgede ozmoz tekrarlama olasılığı düşüktür.

YACHTLIFE&TRAVEL

Diğer Makaleler

İlginizi Çekebilir