Yelkenciler Buraya! Arma ve Donanım Bakımı Hakkında Altın Bilgiler

 

Yelkenlerde arma ve donanım hakkında sorularınız varsa Silver Marine firmasından Alper Yannier, sizin için bütün dikkat edilmesi gereken noktalara ışık tuttu.

Yelkenli teknelerde arma dayanıklılığı büyük önem taşır. Özellikle arma donanımınızda (direk, teller ve terminaller) meydana gelebilecek herhangi bir kırılma, kopma veya arıza, direğin düşmesine neden olarak bir kazaya sebebiyet verebilir. Armada kullanılan krom telleri tellerinin ömrü, yelken yapılan yerin ortam ve hava şartlarına ve seyir süresine bağlı olarak değişir.

Çarmık ayağı, ekipman yorgunluğu ve tellerin esneklik katsayısının yıllar itibariyle azalması nedeniyle her türlü gerilime maruz kalır bu da rüzgârlı durumlarda donanım için tehdit oluşturur. Tüm dünyada arma tel ve terminallerinin değişimi için tanınan zaman periyodu, 10-12 yıl arasında değişir. Hâlihazırda bazı sigorta şirketleri yükümlülük olarak 10 yıllık süreyi şart koşar.

Peki Bir Tekenin Arma Ayarı Ne Zaman Yapılmalıdır?

Eğer teknenizi sıfır aldıysanız, imalatçı veya tedarikçi firma arma ayarını yapıp, size tekneyi öyle teslim eder.  Arma tellerinizi lastik halatlar gibi düşünün. Yelken seyri esnasında oluşan yükler neticesinde esneyip, kendilerini geri toplarlar. Zaman içerisinde bu esneme özelliği azalır. Bu sebepten arma bir yaşındayken tekrardan ayarlanmalıdır.  Daha sonrasında ise 3 yıllık periyotlar içinde arma ayarının yapılması gerekir.

Arma Ayarının Bozuk Olduğunu Nasıl Anlarsınız?

Her teknenin, imalatçı tarafından yayınlanan bir polar diyagramı vardır. Bu diyagram teknenin hangi rüzgârda kaç derece açıya, hangi hızla yelken yapabileceğini belirtir. Seyir esnasında teknenin belirtilen açı ve hızlara ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilmelidir. Her arma türü, farklı arma ayarı gerektirir. Günümüzde kesirli arma, kesirsiz arma, ekli arma, eksiz arma, sarma direk, klasik direk ve farklı derecede gurcata açıları bulunan  donanımlar mevcuttur. Her tür arma faklı ayarlara sahiptir. Donanım ayarlanırken armanın tipine dikkat edilmelidir.

Arma Ne Zaman Değiştirilir?

Direk, tel ve terminal üreticiler, ürünlerin güvenli kullanım ömrünü 10 yıl olarak belirler.Teknenin kullanıldığı hava şartları veya ne kadar zorlandığı bu süreyi değiştirmez. Birçok tekne sahibi sert havada yelken yapmadığı için bu konuyu göz ardı eder fakat deniz koşullarında havanın ne zaman  değişeceği belirsizdir. Armanıza yüzde yüz güvenmeli ve aklınızda soru işareti olmamalıdır.

Çelik teller zaman içerisinde esneme özelliğini kaybeder. Esnemeyen teller kopmaya daha yatkındır.  Aynı zamanda direğe ve güverteye gereğinden fazla yük bindirmesine sebep olur. Güvertede çarmıh ayaklarının etrafında gördüğünüz çatlakların sebebi genellikle bu yüzdendir.

Bunları Kontrol Edin, Güvenliğinizi Sağlama Alın

Marinadan ayrılmadan önce mutlaka tüm güverteyi dolaşın. Güvertede ve direk üzerinde kontrol edilmesi gereken birçok kritik nokta mevcuttur; vardevela telleriniz yeterince gergin mi ve pimlerdeki kopilyalar yerinde mi? Çarmıh liftlerinin kopilyaları yerinde duruyor mu? Bu tarz ürünler paslanmaya daha çok yatkın olduğundan düşme olasılıkları yüksektir.

Ebetteki çarmıh ayaklarını güverte altından da kontrol etmek de fayda var. 3-4 ay ara ile çarmıh ayaklarının su sızdırmazlığı kontrol edilmelidir. Çapa ve çapa zinciri baş istralya pimine çok yakın çalıştığından, furlerın  (sarma sistemi) güverte bağlantı pimi ve kopilyası kontrol edilmelidir.

Sarma sisteminizi, vinç kullanmadan elinizle ile açıp kapatarak zorlanma olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Bu size sistemde arıza olup olmadığının fikrini verecektir.

Eğer ana yelkeniniz direk için sarma ise, ana yelkeni de kol kuvveti ile açıp kapatarak sistemi kontrol edebilirisiniz. Bu sistemler kol kuvveti ile açılıp kapanacak şekilde tasarlanmıştır. Rüzgârsız havada vinç kullanma gereksinimi doğar ise sistemde arıza olduğu anlama gelir.

Eğer klasik sistem yelkenine sahipseniz…

Eğer klasik sistem yelkeniniz var ise, ana yelken mandarını aşağı yukarı hareket ettirerek direk tepesi makarasının düzgün çalışıp çalışmadığını anlayabilirsiniz.

Bumba ve pupa palangası bağlantı mapalarının üzerindeki perçinlerin gevşek olup olmadığı kontrol edilmelidir. Direk dibi ve bumba üzerindeki makaralarının çalışıp çalışmadığına bakılmalıdır. Bu makaraların kilitleri zaman ile formlarını kaybederler. Makara kilitleri kontrol edilmelidir.

Çarmıh tellerin boşlayıp boşlamadığından emin olunmalıdır. Direğin arka kesitinden, direk tepesine bakılarak direğin sancak veya iskele tarafa eğilmediğine bakılmalıdır. Direk dibine bağlanan halatlar  (balon mandarı, gönder üst baskı, yedek genoa mandarı gibi); gurcataya, radara ve/veya direk üzerindeki ekipmana çarpması sebebi ile hasar görebilir.

YACHTLIFE&TRAVEL

Diğer Makaleler

İlginizi Çekebilir